13-1

Ο Αρτζούνα είπε: Ω, αγαπητέ μου Κρίσνα, επιθυμώ να μάθω για την ύλη και το Πνεύμα, το σώμα και την ψυχή, τη γνώση και τον σκοπό της γνώσης.

Εξήγηση: Σε αυτόν τον στίχο, ο Αρτζούνα εκφράζει την επιθυμία του να μάθει για τις βασικές έννοιες που είναι ουσιαστικές στην πνευματική πορεία. Επιθυμεί να κατανοήσει τις έννοιες της ύλης και του Πνεύματος, του σώματος και της ψυχής, της γνώσης και του σκοπού της γνώσης, που είναι ουσιαστικές για να κατανοήσει την αληθινή του φύση και τις σχέσεις του με το Θείο.

13-2

Ο Υπέρτατος Κύριος είπε: Αυτό το σώμα, ω γιε της Κουντί, ονομάζεται πεδίο και αυτός που γνωρίζει αυτό το πεδίο ονομάζεται γνώστης του πεδίου.

Εξήγηση: Σε αυτόν τον στίχο, ο Κρίσνα παρέχει ορισμούς για το σώμα ως πεδίο και την ψυχή ως γνώστη του πεδίου. Το σώμα είναι το πεδίο της δράσης, αλλά η ψυχή είναι αυτή που συνειδητοποιεί αυτό το πεδίο και όσα συμβαίνουν σε αυτό.

13-3

Ὦ κληρονόμε τῆς Μπάρατα, κατανόησε ὅτι ἐγὼ εἶμαι ἐπίσης ὁ γνώστης σὲ ὅλα τὰ σώματα, καὶ γνώση εἶναι ἡ κατανόηση γι’ αὐτὸ τὸ σῶμα καὶ τὸν γνώστη του. Αὐτὴ εἶναι ἡ γνώμη μου.

Εξήγηση: Σ’ αὐτὸν τὸν στίχο, ὁ Κρίσνα ἀποκαλύπτει ὅτι εἶναι ὁ Ἀνώτατος Γνώστης, ὁ ὁποῖος βρίσκεται σὲ ὅλα τὰ σώματα. Δὲν εἶναι μόνο ὁ γνώστης τῆς ἀτομικῆς ψυχῆς, ἀλλὰ καὶ συνειδητοποιεῖ τὴν Ὑπέρτατη Ψυχή, ἡ ὁποία συνοδεύει κάθε ζωντανὸ ὄν ὡς μάρτυρας καὶ ἐπιτρέπων. Τονίζει ὅτι ἡ ἀληθινὴ γνώση εἶναι ἡ κατανόηση τοῦ σώματος καὶ τοῦ γνώστη του – καὶ τῆς ἀτομικῆς ψυχῆς καὶ τῆς Ὑπέρτατης Ψυχῆς.

13-4

Τώρα, σὲ παρακαλῶ, ἄκουσε τὴν σύντομη ἐξήγησή μου γι’ αὐτὸ τὸ πεδίο δράσης καὶ τὸ πῶς ἔχει σχηματιστεῖ, ποιὲς εἶναι οἱ μεταμορφώσεις του, ἀπὸ ποῦ προέρχεται, ποιὸς εἶναι ὁ γνώστης αὐτοῦ τοῦ πεδίου καὶ ποια εἶναι ἡ ἐπίδρασή του.

Εξήγηση: Σ’ αὐτὸν τὸν στίχο, ὁ Κρίσνα καλεῖ τὸν Ἀρτζούνα ν’ ἀκούσει τὴν ἐξήγησή του γιὰ τὸ πεδίο δράσης (τὸ σῶμα), τὴν κατασκευή του, τὶς μεταμορφώσεις, τὴν προέλευση, καθὼς καὶ γιὰ τὸν γνώστη τοῦ πεδίου (τὴν ψυχή) καὶ τὴν ἐπίδρασή του. Αὐτὴ ἡ ἐξήγηση θὰ βοηθήσει τὸν Ἀρτζούνα νὰ κατανοήσει καλύτερα τὴν ἀλληλεπίδραση τῆς ὕλης καὶ τοῦ πνεύματος.

13-5

Αὐτὴ ἡ γνώση γιὰ τὸ πεδίο δράσης καὶ τὸν γνώστη τῆς δράσης ἔχει περιγραφεῖ ἀπὸ διάφορους σοφοὺς σὲ διάφορες Βεδικὲς γραφές. Ἔχει ἐξηγηθεῖ εἰδικὰ στὴν Βεντάντα-σούτρα, ὅπου οἱ αἰτίες καὶ τὰ ἀποτελέσματα εἶναι πλήρως θεμελιωμένα.

Εξήγηση: Σ’ αὐτὸν τὸν στίχο, ὁ Κρίσνα ὑποδεικνύει ὅτι ἡ γνώση γιὰ τὸ πεδίο δράσης καὶ τὸν γνώστη του δὲν εἶναι κάτι καινούργιο, ἀλλὰ βρίσκεται σὲ διάφορες Βεδικὲς γραφές, ποὺ ἔχουν περιγραφεῖ ἀπὸ τοὺς ἀρχαίους σοφούς. Ἐπισημαίνει ἰδιαίτερα τὴν Βεντάντα-σούτρα, ὅπου αὐτὸ τὸ θέμα ἐξετάζεται λεπτομερῶς, θεμελιώνοντας λογικὰ τὶς αἰτίες καὶ τὰ ἀποτελέσματα.

13-6

Τὰ πέντε χονδροειδῆ στοιχεῖα, ὁ ψευδὴς ἐγωισμός, ὁ νοῦς, τὸ ἀνεπαίσθητο, οἱ δέκα αἰσθήσεις καὶ ὁ ἐγκέφαλος, τὰ πέντε ἀντικείμενα τῶν αἰσθήσεων.

Εξήγηση: Σ’ αὐτὸν τὸν στίχο, ὁ Κρίσνα ἀρχίζει νὰ καταγράφει τὰ συστατικὰ τοῦ πεδίου ἢ τοῦ σώματος. Τὰ πέντε χονδροειδῆ στοιχεῖα εἶναι ἡ γῆ, τὸ νερό, ἡ φωτιά, ὁ ἀέρας καὶ ὁ αἰθέρας – ὁ χῶρος, στὸν ὁποῖο ἐκδηλώνονται τὰ ὑπόλοιπα στοιχεῖα. Ὁ ψευδὴς ἐγωισμὸς εἶναι ἡ λανθασμένη ἀντίληψη γιὰ τὸν ἑαυτό μας ὡς τὸ σῶμα. Ὁ νοῦς εἶναι ἡ ἱκανότητα νὰ σκεφτόμαστε καὶ νὰ ἀναλύουμε. Τὸ ἀνεπαίσθητο εἶναι ἡ λεπτοφυὴς ὕλη, ἀπὸ τὴν ὁποία προέρχονται ὅλα. Οἱ δέκα αἰσθήσεις περιλαμβάνουν τὶς πέντε αἰσθήσεις τῆς ἀντίληψης (ὄραση, ἀκοή, ὄσφρηση, γεύση, ἀφή) καὶ τὶς πέντε αἰσθήσεις τῆς δράσης (ὁμιλία, σύλληψη, περπάτημα, ἀπέκκριση καὶ ἀναπαραγωγή). Ὁ ἐγκέφαλος εἶναι τὸ ἐσωτερικὸ ὄργανο ποὺ ἐπεξεργάζεται πληροφορίες. Τὰ πέντε ἀντικείμενα τῶν αἰσθήσεων εἶναι ὁ ἦχος, ἡ ἀφή, ἡ μορφή, ἡ γεύση καὶ ἡ μυρωδιά.

13-7

Ἐπιθυμία, μῖσος, εὐτυχία, βάσανα, ὁλόκληρο τὸ σῶμα, τὰ σημάδια τῆς ζωῆς καὶ ἡ πεποίθηση – ὅλα αὐτὰ μαζί θεωροῦνται τὸ πεδίο δράσης καὶ οἱ μεταμορφώσεις του.

Εξήγηση: Σ’ αὐτὸν τὸν στίχο, ὁ Κρίσνα συνεχίζει νὰ περιγράφει τὶς ἐκδηλώσεις τοῦ πεδίου δράσης ἢ τοῦ σώματος. Ἡ ἐπιθυμία καὶ τὸ μῖσος, ἡ εὐτυχία καὶ τὰ βάσανα εἶναι συναισθήματα ποὺ προκύπτουν στὸ σῶμα. Ολόκληρο τὸ σῶμα εἶναι ἡ ἐκδήλωση τοῦ πεδίου, ἡ ὁποία περιλαμβάνει τόσο τὰ χονδροειδῆ ὅσο καὶ τὰ λεπτοφυῆ στοιχεῖα. Τὰ σημάδια τῆς ζωῆς εἶναι οἱ λειτουργίες τοῦ σώματος ποὺ διατηροῦν τὴ ζωή. Ἡ πεποίθηση εἶναι οἱ βαθιὰ ριζωμένες πεποιθήσεις ποὺ καθοδηγοῦν τὴ δράση. Ὅλες αὐτὲς οἱ ἐκδηλώσεις ὑπόκεινται σὲ μεταμορφώσεις καὶ εἶναι μέρος τοῦ πεδίου δράσης.

13-8

Ταπεινοφροσύνη, ἁπλότητα, ἀποχή ἀπὸ τὴν βία, ἀνοχή, τιμιότητα, ὑπηρεσία σὲ ἕναν ἀληθινὸ πνευματικὸ δάσκαλο, καθαρότητα, ἀκλόνητη πίστη καὶ αὐτοέλεγχος.

Εξήγηση: Σ’ αὐτὸν τὸν στίχο, ὁ Κρίσνα ἀρχίζει νὰ καταγράφει τὶς ἰδιότητες ποὺ εἶναι ἀπαραίτητες γιὰ νὰ ἀποκτήσουμε ἀληθινὴ γνώση καὶ νὰ ἀπελευθερωθοῦμε ἀπὸ τοὺς περιορισμοὺς τοῦ πεδίου δράσης. Ἡ ταπεινοφροσύνη σημαίνει τὴν μείωση τοῦ ἐγώ μας. Ἡ ἁπλότητα σημαίνει τὴν ἀποχή ἀπὸ τὴν πολυλογία καὶ τὴν προσποίηση. Ἡ ἀποχὴ ἀπὸ τὴν βία σημαίνει νὰ μὴν προκαλοῦμε οὔτε σωματικὴ οὔτε συναισθηματικὴ βλάβη στοὺς ἄλλους. Ἡ ἀνοχή σημαίνει τὴν ἱκανότητα νὰ ὑπομένουμε δυσκολίες καὶ ἀνέσεις. Ἡ τιμιότητα σημαίνει τὴν εἰλικρίνεια στὰ λόγια καὶ στὶς πράξεις. Ἡ ὑπηρεσία σὲ ἕναν ἀληθινὸ πνευματικὸ δάσκαλο εἶναι οὐσιαστικὴ γιὰ νὰ λάβουμε σωστὴ καθοδήγηση στὸ πνευματικὸ μονοπάτι. Ἡ καθαρότητα ἀναφέρεται τόσο στὴν ἐξωτερικὴ ὅσο καὶ στὴν ἐσωτερικὴ καθαρότητα. Ἡ ἀκλόνητη πίστη σημαίνει τὴν σταθερὴ προσκόλληση στὶς πνευματικὲς ἀρχές. Ὁ αὐτοέλεγχος σημαίνει τὴν ἱκανότητα νὰ ἐλέγχουμε τὶς ἐπιθυμίες καὶ τὶς ὁρμές μας.

13-9

Ἀποχή ἀπὸ τὰ ἀντικείμενα τῆς αἰσθησιακῆς ἀπόλαυσης, ἀπαλλαγὴ ἀπὸ τὸν ψευδὴ ἐγωισμὸ καὶ κατανόηση τοῦ κακοῦ ποὺ ὑπάρχει στὴ γέννηση, τὸν θάνατο, τὰ γηρατειὰ καὶ τὶς ἀσθένειες.

Εξήγηση: Σ’ αὐτὸν τὸν στίχο, ὁ Κρίσνα συνεχίζει νὰ καταγράφει ἰδιότητες ποὺ βοηθοῦν νὰ ἀπελευθερωθοῦμε ἀπὸ τὴν προσκόλληση στὸν ὑλικὸ κόσμο. Ἡ ἀποχή ἀπὸ τὰ ἀντικείμενα τῆς αἰσθησιακῆς ἀπόλαυσης σημαίνει νὰ μὴ ενδίδουμε σὲ ὑπερβολικὲς ἐπιθυμίες. Ἡ ἀπαλλαγὴ ἀπὸ τὸν ψευδὴ ἐγωισμὸ σημαίνει νὰ καταλάβουμε ὅτι δὲν εἴμαστε τὸ σῶμα, ἀλλὰ μία αἰώνια ψυχή. Ἡ κατανόηση τοῦ κακοῦ ποὺ ὑπάρχει στὴ γέννηση, τὸν θάνατο, τὰ γηρατειὰ καὶ τὶς ἀσθένειες, βοηθάει νὰ καταλάβουμε τὴν γεμάτη βάσανα φύση τῆς ὑλικῆς ὕπαρξης καὶ μᾶς δίνει κίνητρο νὰ ἀναζητήσουμε πνευματικὸ καταφύγιο.

13-10

Ἀπροσκόλλητο σὲ παιδιά, σύζυγο, σπίτι καὶ τὰ λοιπά, σταθερὸς νοῦς στὴν παρουσία τοῦ ἐπιθυμητοῦ καὶ τοῦ ἀνεπιθύμητου.

Εξήγηση: Σ’ αὐτὸν τὸν στίχο, ὁ Κρίσνα τονίζει τὴν ἀνάγκη νὰ ἀπαλλαγοῦμε ἀπὸ τὴν ὑπερβολικὴ προσκόλληση στὴν οἰκογένεια καὶ τὴν περιουσία, καθὼς ἐπίσης καὶ νὰ διατηρήσουμε ἕναν ἰσορροπημένο νοῦ τόσο σὲ εὐνοϊκὲς ὅσο καὶ σὲ δυσμενεῖς συνθῆκες. Αὐτὸ δὲ σημαίνει ὅτι πρέπει νὰ ἐγκαταλείψουμε τὴν οἰκογένεια ἢ νὰ ἀγνοήσουμε τὶς ὑποχρεώσεις, ἀλλὰ νὰ ἀπαλλαγοῦμε ἀπὸ τὴν συναισθηματικὴ ἐξάρτηση καὶ νὰ ἀναπτύξουμε ἐσωτερικὴ γαλήνη.

13-11

Συνεχὴς καὶ καθαρὴ πνευματικὴ ὑπηρεσία σ’ Ἐμένα, παραμονὴ σὲ ἀπομονωμένα μέρη, ἀπομάκρυνση ἀπὸ τὰ πλήθη τῶν ἀνθρώπων.

Εξήγηση: Σ’ αὐτὸν τὸν στίχο, ὁ Κρίσνα μιλάει γιὰ τὴν συνεχή καὶ καθαρὴ πνευματικὴ ὑπηρεσία ὡς σημαντικὴ πρακτικὴ στὸ πνευματικὸ μονοπάτι. Ἡ παραμονὴ σὲ ἀπομονωμένα μέρη καὶ ἡ ἀπομάκρυνση ἀπὸ τὰ πλήθη τῶν ἀνθρώπων βοηθᾶει νὰ συγκεντρωθοῦμε στὴν πνευματικὴ πρακτικὴ καὶ νὰ ἀποφύγουμε περιττὲς περισπάσεις. Αὐτὸ δὲ σημαίνει πλήρη ἀπομόνωση ἀπὸ τὴν κοινωνία, ἀλλὰ συνειδητὴ ἐπιλογὴ ὑπὲρ ἑνὸς περιβάλλοντος ποὺ προωθεῖ τὴν πνευματικὴ ἀνάπτυξη.

13-12

Ἡ συνειδητοποίηση τῆς σημασίας τῆς αὐτογνωσίας καὶ ἡ φιλοσοφικὴ ἀναζήτηση τῆς Ἀπόλυτης Ἀλήθειας – ὅλα αὐτὰ τὰ διακηρύσσω ὡς γνώση, καὶ καθετί ποὺ διαφέρει ἀπ’ αὐτὰ, ὡς ἄγνοια.

Εξήγηση: Σ’ αὐτὸν τὸν στίχο, ὁ Κρίσνα ὁλοκληρώνει τὴν σύνοψη τῶν προηγουμένως καταγεγραμμένων ἰδιοτήτων καὶ ἀρχῶν, διακηρύσσοντάς τα ὡς ἀληθινὴ γνώση. Ἡ συνειδητοποίηση τῆς σημασίας τῆς αὐτογνωσίας καὶ ἡ ἀναζήτηση τῆς Ἀπόλυτης Ἀλήθειας εἶναι οἱ ἀκρογωνιαῖοι λίθοι τῆς πνευματικῆς ἀνάπτυξης. Καθετί ποὺ διαφέρει ἀπ’ αὐτὲς τὶς ἀρχὲς εἶναι ἄγνοια, ἡ ὁποία ἐμποδίζει τὴν πνευματικὴ πρόοδο. Αὐτὴ ἡ γνώση βοηθάει τὸν ἄνθρωπο νὰ ἀπελευθερωθεῖ ἀπὸ τοὺς περιορισμοὺς τοῦ ὑλικοῦ κόσμου καὶ νὰ πλησιάσει τὸ Θεϊκό.

13-13

Τώρα θα σου εξηγήσω τι πρέπει να γνωρίζεις, και γνωρίζοντάς το, θα γνωρίσεις το αιώνιο. Αυτό ονομάζεται Υπέρτατη Αλήθεια, η οποία δεν έχει αρχή και εξαρτάται από Εμένα. Βρίσκεται έξω από τις αιτίες και τα αποτελέσματα αυτού του υλικού κόσμου.

Εξήγηση: Σε αυτόν τον στίχο, ο Κρίσνα σηματοδοτεί τη μετάβαση στην εξήγηση της Υπέρτατης Αλήθειας ή του Θείου. Αυτή η Αλήθεια είναι αιώνια, χωρίς αρχή, και βρίσκεται έξω από τις αιτιακές σχέσεις που λειτουργούν στον υλικό κόσμο. Εξαρτάται από Αυτόν ως τον Ανώτατο Κύριο όλων.

13-14

Παντού είναι τα χέρια και τα πόδια Του, τα μάτια, τα κεφάλια και τα πρόσωπά Του, και παντού έχει αυτιά. Με αυτόν τον τρόπο, η Υπέρτατη Ψυχή διαπερνά τα πάντα.

Εξήγηση: Σε αυτόν τον στίχο, ο Κρίσνα περιγράφει με εικόνες την πανταχού παρουσία της Υπέρτατης Ψυχής. Αν και το Θείο δεν έχει υλικό σώμα, η παρουσία και η επιρροή Του γίνονται αισθητές παντού. Είναι η πηγή και ο συντηρητής όλων όσων υπάρχουν και η συνείδησή Του διαπερνά όλη τη δημιουργία.

13-15

Η Υπέρτατη Ψυχή είναι η αρχική πηγή όλων των αισθήσεων, ωστόσο Αυτός ο ίδιος είναι χωρίς αισθήσεις. Είναι ανεξάρτητος, αν και είναι ο συντηρητής όλων των όντων. Είναι υπερβατικός των ιδιοτήτων της υλικής φύσης και ταυτόχρονα είναι ο κυρίαρχος όλων αυτών των ιδιοτήτων.

Εξήγηση: Σε αυτόν τον στίχο, ο Κρίσνα συνεχίζει να εξηγεί την υπερβατική φύση της Υπέρτατης Ψυχής. Είναι η αρχική πηγή όλων των αισθήσεων, αν και ο ίδιος δεν έχει υλικά αισθητήρια όργανα. Είναι ανεξάρτητος από οτιδήποτε, αλλά ταυτόχρονα διατηρεί την ύπαρξη όλων των όντων. Είναι πέρα από τις ιδιότητες της υλικής φύσης (καλοσύνη, πάθος και άγνοια), αλλά ταυτόχρονα είναι ο κυρίαρχος αυτών των ιδιοτήτων και τις διαχειρίζεται.

13-16

Η Υπέρτατη Αλήθεια βρίσκεται έξω και μέσα σε όλα τα όντα, κινούμενα και ακίνητα. Επειδή είναι λεπτή, δεν μπορεί να γίνει αντιληπτή με τις υλικές αισθήσεις. Αν και είναι πολύ μακριά, είναι επίσης κοντά σε όλους.

Εξήγηση: Σε αυτόν τον στίχο, ο Κρίσνα τονίζει την περιεκτική παρουσία της Υπέρτατης Αλήθειας - τόσο έξω όσο και μέσα σε όλα τα όντα, κινούμενα και ακίνητα. Είναι τόσο λεπτή που δεν μπορεί να γίνει αντιληπτή με τις υλικές αισθήσεις. Αν και η Υπέρτατη Αλήθεια μπορεί να φαίνεται μακρινή και απρόσιτη, είναι επίσης πολύ κοντά, γιατί βρίσκεται στην καρδιά του καθενός.

13-17

Αν και η Υπέρτατη Ψυχή φαίνεται να είναι διαιρεμένη ανάμεσα σε όλα τα όντα, δεν είναι ποτέ διαιρεμένη. Είναι ένα σύνολο. Αν και είναι ο συντηρητής όλων των ζωντανών όντων, πρέπει να γίνει κατανοητό ότι καταπίνει τα πάντα και δημιουργεί τα πάντα.

Εξήγηση: Σε αυτόν τον στίχο, ο Κρίσνα εξηγεί ότι, αν και η Υπέρτατη Ψυχή μπορεί να φαίνεται διαιρεμένη, επειδή βρίσκεται σε κάθε ζωντανό ον, στην πραγματικότητα είναι ένα σύνολο και αδιαίρετη. Είναι ο συντηρητής όλων των όντων, αλλά ταυτόχρονα και ο δημιουργός και ο καταστροφέας, ο οποίος καταπίνει τα πάντα μέσα του. Αυτός ο στίχος τονίζει την ενότητα και την περιεκτική φύση του Θείου.

13-18

Είναι η πηγή φωτός όλων των φωτεινών σωμάτων. Είναι έξω από το σκοτάδι της ύλης και είναι αδήλωτη. Είναι γνώση, είναι το αντικείμενο της γνώσης και είναι ο σκοπός της γνώσης. Κατοικεί στην καρδιά όλων.

Εξήγηση: Σε αυτόν τον στίχο, ο Κρίσνα περιγράφει την Υπέρτατη Ψυχή ως την πηγή φωτός όλων όσων υπάρχουν, η οποία βρίσκεται έξω από το σκοτάδι της ύλης. Είναι αδήλωτη και υπερβατική. Είναι τόσο η γνώση όσο και το αντικείμενο της γνώσης, όσο και ο σκοπός της γνώσης, και κατοικεί στην καρδιά του καθενός ως το κέντρο και ο οδηγός όλων όσων υπάρχουν.

13-19

Έτσι σου εξήγησα εν συντομία το πεδίο δράσης (το σώμα), τη γνώση και το αντικείμενο της γνώσης. Μόνο οι πιστοί υπηρέτες Μου μπορούν να το κατανοήσουν πλήρως και έτσι να επιτύχουν την ουσία Μου.

Εξήγηση: Σε αυτόν τον στίχο, ο Κρίσνα συνοψίζει την προηγούμενη εξήγηση για το σώμα, τη γνώση και το αντικείμενο της γνώσης. Μόνο οι πιστοί υπηρέτες Του, που έχουν αφιερωθεί σε Αυτόν, μπορούν να κατανοήσουν πλήρως αυτές τις διδασκαλίες και έτσι να επιτύχουν τη θεϊκή Του ουσία.

13-20

Πρέπει να γνωρίζουμε ότι η ύλη και τα ζωντανά όντα είναι χωρίς αρχή. Οι μεταμορφώσεις και οι υλικές τους ιδιότητες προέρχονται από την ύλη.

Εξήγηση: Σε αυτόν τον στίχο, ο Κρίσνα εξηγεί ότι τόσο η ύλη όσο και τα ζωντανά όντα (οι ψυχές) είναι αιώνια και χωρίς αρχή. Όλες οι μεταμορφώσεις και οι ιδιότητες που βλέπουμε στον υλικό κόσμο προέρχονται από την αλληλεπίδραση της ύλης, όχι από την ψυχή.

13-21

Λέγεται ότι η φύση είναι η πηγή όλων των υλικών αιτιών και αποτελεσμάτων, αλλά το ζωντανό ον είναι η αιτία διαφόρων θλίψεων και απολαύσεων σε αυτόν τον κόσμο.

Εξήγηση: Σε αυτόν τον στίχο, ο Κρίσνα εξηγεί τον ρόλο της φύσης και του ζωντανού όντος στον υλικό κόσμο. Η φύση είναι η πηγή όλων των υλικών αιτιών και αποτελεσμάτων, δημιουργεί τα σώματα και τις συνθήκες. Το ζωντανό ον, που βρίσκεται σε αυτό το υλικό περιβάλλον, βιώνει διάφορες θλίψεις και απολαύσεις ανάλογα με την αλληλεπίδρασή του με τη φύση και τις ιδιότητές της.

13-22

Έτσι, το ζωντανό ον στην υλική φύση ακολουθεί τους δρόμους της ζωής, απολαμβάνοντας τις τρεις ιδιότητες της υλικής φύσης. Αυτό συμβαίνει επειδή έρχεται σε επαφή με την ύλη. Έτσι βιώνει το καλό και το κακό σε διάφορες μορφές ύπαρξης.

Εξήγηση: Σε αυτόν τον στίχο, ο Κρίσνα συνεχίζει να εξηγεί την εμπειρία του ζωντανού όντος στον υλικό κόσμο. Το ζωντανό ον απολαμβάνει την επιρροή των τριών ιδιοτήτων της υλικής φύσης και αυτή η επαφή με την ύλη καθορίζει το γεγονός ότι το ζωντανό ον γεννιέται σε διάφορες μορφές ύπαρξης, βιώνοντας τόσο το καλό όσο και το κακό.

13-23

Ωστόσο, υπάρχει ένας άλλος απολαυστής στο σώμα, υπερβατικός, και αυτός είναι ο Κύριος, ο Ανώτατος ιδιοκτήτης, ο οποίος είναι παρών ως επόπτης και επιτρέπει και ο οποίος ονομάζεται Υπέρτατη Ψυχή.

Εξήγηση: Σε αυτόν τον στίχο, ο Κρίσνα αποκαλύπτει ότι στο σώμα, δίπλα στην ατομική ψυχή, υπάρχει κάποιος άλλος – η Υπέρτατη Ψυχή, η οποία είναι υπερβατικός απολαυστής, Κύριος και Ανώτατος ιδιοκτήτης. Είναι παρών ως μάρτυρας, επόπτης και επιτρέπει όλες τις δραστηριότητες που εκτελεί η ατομική ψυχή.

13-24

Όποιος κατανοεί αυτή τη διδασκαλία για το ζωντανό ον, την ύλη και την αλληλεπίδρασή τους, σίγουρα θα επιτύχει την απελευθέρωση. Δεν θα ξαναγεννηθεί εδώ, όποια κι αν είναι η τρέχουσα κατάστασή του.

Εξήγηση: Σε αυτόν τον στίχο, ο Κρίσνα τονίζει ότι η κατανόηση του ζωντανού όντος, της ύλης και της αλληλεπίδρασής τους είναι ο δρόμος προς την απελευθέρωση από τον κύκλο των αναγεννήσεων. Αυτή η κατανόηση βοηθά να καταλάβουμε ότι η ψυχή δεν είναι το σώμα και ότι είναι αιώνια και αμετάβλητη. Όποιος κατανοεί πραγματικά αυτή τη διδασκαλία δεν θα ξαναγεννηθεί στον υλικό κόσμο, ανεξάρτητα από την τρέχουσα κατάσταση ή τις συνθήκες του. Η κατανόηση είναι το κλειδί για την πνευματική ελευθερία.

13-25

Μερικοί, με τη βοήθεια του διαλογισμού, βλέπουν την Υπέρτατη Ψυχή μέσα τους, άλλοι – με την τελειοποίηση της γνώσης, και άλλοι – με ανιδιοτελή δράση.

Εξήγηση: Σε αυτόν τον στίχο, ο Κρίσνα αναφέρει τρεις κύριους τρόπους με τους οποίους οι άνθρωποι μπορούν να φτάσουν στην συνειδητοποίηση της Υπέρτατης Ψυχής: περισυλλογή, αυτογνωσία και υπηρεσία στον Θεό. Κάθε ένας από αυτούς τους τρόπους είναι κατάλληλος για έναν συγκεκριμένο χαρακτήρα και επίπεδο κατανόησης του ανθρώπου.

13-26

Υπάρχουν ακόμη και αυτοί που, χωρίς να γνωρίζουν την πνευματική γνώση, αρχίζουν να λατρεύουν τον Υπέρτατο, ακούγοντας γι' Αυτόν από άλλους. Επειδή τείνουν να ακούν τις αρχές, ανεβαίνουν και αυτοί πάνω από το δρόμο της γέννησης και του θανάτου.

Εξήγηση: Σε αυτόν τον στίχο, ο Κρίσνα μιλά για εκείνους που, χωρίς να έχουν αποκτήσει οι ίδιοι πνευματική γνώση, αρχίζουν να λατρεύουν τον Υπέρτατο, ακούγοντας γι' Αυτόν από έγκυρες πηγές. Ακόμη και αυτοί οι άνθρωποι, χάρη στην επιθυμία τους να ακούσουν και να ακολουθήσουν τις οδηγίες, μπορούν να ανέβουν πάνω από τον κύκλο της γέννησης και του θανάτου.

13-27

Ω, καλύτερε της δυναστείας των Μπαράτα, γνώριζε ότι όλα όσα υπάρχουν – τόσο τα κινητά όσο και τα ακίνητα – είναι απλώς η ένωση του πεδίου δράσης και του γνώστη του πεδίου.

Εξήγηση: Σε αυτόν τον στίχο, ο Κρίσνα συνοψίζει ότι όλα όσα υπάρχουν στον υλικό κόσμο, τόσο τα κινητά όσο και τα ακίνητα, είναι το αποτέλεσμα της ένωσης του πεδίου δράσης (του σώματος) και του γνώστη του πεδίου (της ψυχής). Αυτή η αλληλεπίδραση είναι η βάση όλων όσων υπάρχουν και ότι το σώμα και η ψυχή είναι αλληλένδετα, αλλά ταυτόχρονα διαφορετικά.

13-28

Αυτός που βλέπει ότι η Υπέρτατη Ψυχή συνοδεύει την ατομική ψυχή σε όλα τα σώματα και ότι ούτε η ψυχή ούτε η Υπέρτατη Ψυχή καταστρέφονται στο αιώνια μεταβαλλόμενο σώμα, βλέπει αληθινά.

Εξήγηση: Σε αυτόν τον στίχο, ο Κρίσνα εξηγεί ότι το να βλέπεις αληθινά σημαίνει να διακρίνεις την παρουσία της Υπέρτατης Ψυχής σε όλα τα σώματα, συνοδεύοντας την ατομική ψυχή. Τόσο η ψυχή όσο και η Υπέρτατη Ψυχή είναι αιώνιες και δεν καταστρέφονται, αν και το σώμα υπόκειται σε καταστροφή, και ότι αυτή η κατανόηση είναι η βάση της αληθινής πνευματικής όρασης.

13-29

Αυτός που βλέπει την Υπέρτατη Ψυχή εξίσου παντού και σε όλους, δεν περιφρονεί τον εαυτό του με το μυαλό του. Έτσι προσεγγίζει τον υπερβατικό στόχο.

Εξήγηση: Σε αυτόν τον στίχο, ο Κρίσνα δηλώνει ότι όποιος μπορεί να διακρίνει την ίση παρουσία της Υπέρτατης Ψυχής παντού και σε όλους, δεν επιτρέπει στο μυαλό του να περιφρονεί και να παραπλανά τον εαυτό του. Μια τέτοια κατανόηση βοηθά στην προσέγγιση του υπερβατικού στόχου – την πνευματική απελευθέρωση και την ενότητα με το Θεϊκό.

13-30

Αυτός που βλέπει ότι όλες οι πράξεις γίνονται από το σώμα, το οποίο δημιουργείται από την ύλη, αλλά η ψυχή δεν κάνει τίποτα, βλέπει αληθινά.

Εξήγηση: Σε αυτόν τον στίχο, ο Κρίσνα τονίζει ότι η αληθινή κατανόηση είναι να συνειδητοποιήσουμε ότι όλες οι δράσεις στον υλικό κόσμο γίνονται από το σώμα, το οποίο δημιουργείται από την ύλη, αλλά η ίδια η ψυχή δεν είναι ο δράστης. Η ψυχή είναι απλώς παρατηρητής και η αληθινή της φύση είναι υπερβατική και άσχετη με τις δραστηριότητες του σώματος.

13-31

Όταν ένας λογικός άνθρωπος σταματά να κοιτάζει διαφορετικά όντα σύμφωνα με τα υλικά τους σώματα και βλέπει ότι οι ψυχές είναι διασκορπισμένες παντού, επιτυγχάνει την κατανόηση της Ανώτατης Αλήθειας.

Εξήγηση: Σε αυτόν τον στίχο, ο Κρίσνα εξηγεί ότι ένας λογικός άνθρωπος, ο οποίος μπορεί να ανυψωθεί πάνω από τις σωματικές διαφορές και να διακρίνει την παρουσία των ψυχών παντού, επιτυγχάνει την κατανόηση της Ανώτατης Αλήθειας. Αυτή η κατανόηση σημαίνει να βλέπουμε την πνευματική ενότητα όλων των όντων και να συνειδητοποιούμε τη σύνδεσή τους με το Θεϊκό.

13-32

Εκείνοι που κοιτάζουν με τα μάτια της αιωνιότητας, μπορούν να διακρίνουν ότι η ψυχή είναι υπερβατική, αιώνια και πέρα από τις ιδιότητες της ύλης. Ω, γιε της Κουντί, παρόλο που η ψυχή έρχεται σε επαφή με το υλικό σώμα, δεν κάνει τίποτα και δεν είναι συνδεδεμένη.

Εξήγηση: Σε αυτόν τον στίχο, ο Κρίσνα δηλώνει ότι εκείνοι που κοιτούν τον κόσμο με τα μάτια της αιωνιότητας, δηλαδή με πνευματική κατανόηση, βλέπουν ότι η ψυχή είναι υπερβατική, αιώνια και βρίσκεται εκτός της επιρροής των ιδιοτήτων της υλικής φύσης. Παρόλο που η ψυχή έρχεται σε επαφή με το υλικό σώμα, στην πραγματικότητα δεν κάνει τίποτα και δεν συνδέεται με τις δραστηριότητες του σώματος.

13-33

Ο πανταχού παρών αέρας, λόγω της λεπτότητάς του, δεν αναμιγνύεται με τίποτα. Έτσι και η ψυχή, που έχει επίγνωση του Θείου, δεν αναμιγνύεται με το σώμα, παρόλο που βρίσκεται σε αυτό.

Εξήγηση: Σε αυτόν τον στίχο, ο Κρίσνα χρησιμοποιεί την αναλογία του αέρα, ο οποίος, λόγω της λεπτότητάς του, δεν αναμιγνύεται με τίποτα, για να απεικονίσει πώς η ψυχή, που έχει επίγνωση του Θείου, παραμένει ανεπηρέαστη από το σώμα, παρόλο που βρίσκεται σε αυτό. Εδώ, ο αέρας συγκρίνεται με τον αιθέρα, όχι απλώς με τον αέρα, και η πνευματική φύση της ψυχής της επιτρέπει να παραμείνει ελεύθερη από την επιρροή του υλικού κόσμου.

13-34

Ω απόγονε της δυναστείας του Μπαράτα, όπως ο Ήλιος μόνος του φωτίζει ολόκληρο αυτό το Σύμπαν, έτσι και το μόνο ζωντανό ον που βρίσκεται στο σώμα φωτίζει ολόκληρο το σώμα με συνείδηση.

Εξήγηση: Σε αυτόν τον στίχο, ο Κρίσνα χρησιμοποιεί την αναλογία του Ήλιου για να εξηγήσει πώς η ψυχή, που βρίσκεται στο σώμα, φωτίζει ολόκληρο το σώμα με συνείδηση. Όπως ο Ήλιος, όντας ένας, φωτίζει ολόκληρο το Σύμπαν, έτσι και η ψυχή, αν και είναι μία, προσδίδει συνείδηση σε ολόκληρο το σώμα.

13-35

Όσοι με τα μάτια της γνώσης βλέπουν τη διαφορά μεταξύ του σώματος και του γνώστη του σώματος και κατανοούν τη διαδικασία απελευθέρωσης από τα δεσμά της ύλης, επιτυγχάνουν επίσης τον υπέρτατο στόχο.

Εξήγηση: Σε αυτόν τον στίχο, ο Κρίσνα ολοκληρώνει το κεφάλαιο, τονίζοντας ότι όσοι με τα μάτια της γνώσης είναι σε θέση να διακρίνουν τη διαφορά μεταξύ του σώματος και της ψυχής, καθώς και να κατανοήσουν τη διαδικασία απελευθέρωσης από τα δεσμά του υλικού κόσμου, επιτυγχάνουν τον υπέρτατο πνευματικό στόχο – την απελευθέρωση και την ένωση με το Θείο. Αυτή η κατανόηση είναι το κλειδί για την πνευματική φώτιση και επιτρέπει την επίτευξη του υπέρτατου στόχου.